การคลอดและหลังคลอด

ลูกสำลักน้ำคร่ำที่มีขี้เทา (Meconium) ปน อันตรายแค่ไหน?

คุณพ่อคุณแม่หลายท่านคงเคยได้ยินเรื่องการสำลักน้ำคร่ำมาบ้างแล้วใช่มั้ยคะ ซึ่งการสูดสำลักน้ำคร่ำที่มีขี้เทาปนนั้น นับเป็นกลุ่มอาการที่ผิดปกติของเด็กแรกเกิด เด็กจะสูดสำลักเอาน้ำคร่ำที่มีขี้เทาของตัวเองเข้าไปในขณะที่ยังอยู่ในท้องของคุณแม่ ปกติแล้วทารกควรถ่ายขี้เทาหลังคลอดแล้วประมาณ 18 – 24 ชั่วโมง แต่คำถามคือ สาเหตุเกิดจากอะไร? มีอันตรายแค่ไหน? รักษาอย่างไร? วันนี้ผู้เขียนมีข้อมูลจาก คุณหมอภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลมาฝากค่ะ

ขี้เทา” ถ้าจะพูดกันตามตรงก็คือ อุจจาระของทารกแรกเกิดนั่นเองค่ะ สามารถสร้างได้เองตั้งแต่อยู่ในท้องของคุณแม่ตั้งแต่ 2-3 เดือนแรกของการตั้งครรภ์ แต่ก็จะอยู่ในลำไส้ใหญ่ ขี้เทาจะมีลักษณะข้น เหนียว เขียวจนเกือบดำ (บางคนอาจเป็นสีดำเลยก็มี) ซึ่งถ้าขณะที่ทารกอยู่ในท้องไม่มีภาวะอะไรที่ผิดปกติ ขี้เทาก็จะยังไม่ถูกขับออกมาขณะเด็กอยู่ในท้อง แต่หากทารกบางรายที่เจอปัญหาขณะอยู่ในท้อง อาจทำให้ขี้เทาตัวนี้ถูกขับออกมาในน้ำคร่ำ ซึ่งประเทศไทยพบกรณีเช่นนี้ประมาณร้อยละ 12 – 13 จากสถิติของต่างประเทศ ส่วนอัตราที่พบว่าทารกสูดสำลักน้ำคร่ำที่มีขี้เทาปนนี้มีอยู่ประมาณร้อยละ 5 – 10



ทารกสำลักขี้เทาได้อย่างไร?

ทารกที่ถ่ายขี้เทาออกมาก่อนกำหนด (ขณะอยู่ในท้องคุณแม่) ส่วนใหญ่เกิดจาก…

  • ภาวะรกเสื่อม
  • ทารกขาดออกซิเจนตั้งแต่ในท้อง
  • คุณแม่มีความดันโลหิตสูง
  • ภาวะครรภ์เป็นพิษ
  • น้ำคร่ำน้อย
  • คุณแม่ใช้สารเสพติด ส่งผลให้ทารกในครรภ์เกิดความเครียด ซึ่งจะกระตุ้นให้ลำไส้เกิดการทำงาน และขับถ่ายขี้เทาออกมาในน้ำคร่ำ

จะอันตรายแค่ไหน?

การสำลักน้ำคร่ำที่มีขี้เทาปนนี้ ส่วนใหญ่พบมากในทารกที่ใกล้คลอดหรือเกินกำหนด เพราะขี้เทามีลักษณะที่ข้นมากและเหนียว หากทารกสูดสำลักเอาน้ำคร่ำที่มีขี้เทาปนเข้าไปจะส่งผล…

  1. 1.ระบบการไหลเวียนเลือด
  2. 2.ระบบทางเดินหายใจ

ทารกจะหายใจเหนื่อย หอบ หายใจไม่สะดวก ลักษณะจะคล้ายอาการปอดอักเสบ เพราะขี้เทาจะเหนียวมาก หากทารกสูดสำลักเข้าไปในปอด ก็จะมีโอกาสอุดตันทางเดินหายใจ ยิ่งถ้าอุดเต็มที่อากาศไม่ผ่านเลย ปอดส่วนนั้นก็จะไม่สามารถแลกเปลี่ยนอากาศได้ แต่บางส่วนที่ไม่ได้อุดตัน 100% อากาศยังสามารถเข้าไปได้แต่ไม่สามารถออกได้ เหมือนกับการทำให้ปอดยิ่งโป่งพอง ปอดบางส่วนจึงแฟ่บ บางส่วนโป่ง จึงทำให้เนื้อเยื่อรอบข้างอักเสบ

การรักษา

เมื่อคุณหมอทราบว่าทารกมีการถ่ายขี้เทาปน เช่น มีน้ำเดิน หรือทราบในระหว่างทำการคลอด คุณหมอจะทำการช่วยเหลือโดยจะให้ออกซิเจน เมื่อทารกคลอดออกมาโดยสมบูรณ์ทั้งตัว และจะทำการดูดน้ำคร่ำที่ปนเปื้อนขี้เทา ซึ่งอาจค้างในช่องปากหรือลำคอของทารกออกด้วยสายยางหรือลูกยาง เพื่อไม่ให้มารกสำลักมากขึ้น เมื่อทารกคลอดออกมาเรียบร้อยแล้ว คุณหมอจะประเมินสภาพทารกอีกครั้งว่า มีการสูดสำลักขี้เทาเข้าไปหรือไม่ มากน้อยแค่ไหน มีอาการหายใจผิดปกติเหนื่อยหอบหรือไม่ ซึ่งจะทำการเอ็กซเรย์รังสีปอด เพื่อทำการรักษาต่อไป

การป้องกันทารกสูดสำลักขี้เทา

ภาวะทารกสูดสำลักขี้เทาเข้าไปนั้น มีความเสี่ยงอันตราย และยังไม่มีวิธีป้องกันจากภาวะนี้ แต่สิ่งที่ดีที่สุด คือ ทันทีที่คุณแม่รู้ว่าตัวเองกำลังตั้งท้อง ควรไปฝากครรภ์แต่เนิ่นๆ เพื่อให้คุณหมอได้ดูแลตั้งแต่ระยะแรกของการท้อง เพื่อที่คุณหมอจะได้ช่วยวางแผนล่วงหน้าและจะได้รับการช่วยเหลือ ช่วยลดความรุนแรงของอาการได้

และที่สำคัญไม่แพ้กันคือการไปตรวจครรภ์ตามที่คุณหมอนัดอย่างสม่ำเสมอนะคะ เพราะเมื่ออายุครรภ์ยิ่งมากขึ้น คุณแม่ยิ่งต้องดูแลตัวเองและลูกน้อยในท้องเป็นพิเศษ เพราะวันคลอดจะมีทั้งสูติแพทย์และกุมารแพทย์คอยดูแลอย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันไม่ให้ลูกน้อยมีภาวะแทรกซ้อนเพิ่มขึ้นค่ะ


คุณแม่เมื่อรู้อย่างนี้แล้ว ต้องพยายามดูแลตัวเองให้ดีนะคะ โดยเฉพาะเมื่ออายุครรภ์มากขึ้นใกล้คลอด บางรายแม้คุณแม่ไม่เคยเป็นเบาหวานมาก่อน เวลาท้องแก่น้ำตาลอาจขึ้นสูงได้ หรือไม่เคยเป็นความดันสูงมาก่อน ความดันก็อาจขึ้นสูงได้เช่นกัน ดังนั้น การปฏิบัติตัวตามที่พทย์แนะนำดีที่สุดค่ะ

ผู้เขียนบทความ

แม่โน้ต

แม่โน้ต

Author archive

ตอนนี้เป็นคุณแม่ฟูลไทม์ที่ใช้วิธีการเลี้ยงลูก “แบบโบ-ดิจิทัล” เลิฟการอ่าน รักการเขียน มีลูกสาวคนเดียวเป็นแรงบันดาลใจ ชอบเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ อยู่เสมอ
IG : notepatsita



 

โพสต์ที่แนะนำ



โพสต์ที่เกี่ยวข้อง

  1. รู้ให้ทันประจำเดือนหลังคลอด
  2. ลืมการแพ้ท้องไปได้เลย…เผย 5 อาหา…
  3. อาหาร 10 ประเภทต้องห้าม! คุณแม่ห…
  4. ลิสต์ไว้เลย…อะไรบ้างที่ต้อ…
  5. อาการซึมเศร้าหลังคลอด…อาจเกิดขึ้…
  6. คุณแม่ลูกอ่อนขี้ลืมหลังคลอด พร้อ…
  7. คุณแม่หลังคลอดกับเคล็ดลับดูแลตัว…
  8. 3ขั้นตอนเตรียมความพร้อมก่อนตั้งค…

ห้องเรียนสำหรับคุณแม่

โพสต์ที่แนะนำ

โพสต์ยอดนิยม

เพียง 3 ข้อ! สิ่งสำคัญเพื่อเลี้ยงให้ลูกชายเป็น “เด็กที่ไม่ค่อยโกรธ” ในอนาคต

พอเลี้ยงลูกชาย มีคุณแม่หลายคนคิดไปเสียว่า “กังวลอน…

นั่งดีๆสิ! เคล็ดลับ 5 ประการที่ทำให้เด็กๆเลิก “ลุกเดินระหว่างทานข้าว” “ทานไปเล่นไป”

คุณคงเคยมีประสบการณ์ต้องลำบากกับเด็กเอาแต่ใจที่อยู…

9 ข้อสำคัญ ที่คุณแม่ตั้งครรภ์ควรใส่ใจ

ถ้าให้ถามคุณแม่ว่า “เมื่อรู้ว่าตัวเองกำลังจะมีลูก …

แม่ท้องจะทาเล็บ ทำสีผมได้ไหม ลูกในท้องจะอันตรายหรือเปล่า?

ขึ้นชื่อว่าผู้หญิงก็ต้องรักสวยรักงามกันเป็นธรรมดา …

10 ประโยคทำร้ายจิตใจ ไม่ควรพูดกับลูก

คุณพ่อคุณแม่ที่มีลูกน้อยคงทราบกันดีว่า ลูกๆ เป็นเด…

PAGE TOP